Plac Katedralny 4a · 37-700 Przemyśl · tel. 16 678 66 94 · fax. 16 678 26 74 · kuria@przemyska.pl

Historia Diecezji

 


Po śmierci księcia halickiego Romana w roku 1205 pod Zawichostem jego księstwo, w skład którego wchodziły również okolice Przemyśla, przez kilkadziesiąt lat stało się terenem rywalizacji pomiędzy książętami ruskimi, Węgrami i Polską. Masowy napływ duchownych katolickich z Węgier na te tereny spowodował znaczny chaos w dziedzinie kościelnej. Jak relacjonował o tym papieżowi Grzegorzowi IX (1227-1241) dobrze zorientowany w sytuacji elekt na arcybiskupstwo gnieźnieńskie Pełka, gromady duchownych prowadziły wędrowny i nie zawsze przykładny tryb życia, zaś liczne kościoły zostały opuszczone.

Ziemie pozostające we władaniu książąt halickich, pomimo stałego wzrostu liczby kościołów oraz katolików, nie posiadały własnych biskupów łacińskich (potwierdza to jednoznacznie list papieża Grzegorza IX z roku 1232 do Jakuba Dominikanina, oparty na relacji wspomnianego wyżej Pełki). W takich okolicznościach w roku 1232 konsekrowany został na pierwszego biskupa misyjnego Rusi Gerard, związany z grupą kanonicką w Opatowie. Niestety źródła historyczne nie odnotowały szczegółów jego działalności na tych terenach (w roku 1254 brał udział w uroczystościach kanonizacyjnych św. Stanisława). Na ten okres (po roku 1235), według przekazów trudnych do zweryfikowania, przypada założenie w Przemyślu klasztorów przez dominikanów i franciszkanów.

Po opanowaniu ziemi sandomierskiej przez Henryka Brodatego, książę nadał w roku 1232 klucz opatowski, który stanowił uposażenie biskupa Rusi Gerarda, biskupowi lubuskiemu Wawrzyńcowi. To nadanie dało później biskupom lubuskim podstawę do wysuwania roszczeń do zwierzchności nad katolikami obrządku łacińskiego na Rusi (w roku 1257 papież Aleksander IV zagwarantował prawa biskupów lubuskich na tym terenie). Wiadomo, że osobiście przebywał w tych stronach przed rokiem 1320 (a także między rokiem 1323 a 1325) ordynariusz lubuski Stefan, który spełniał tu jurysdykcję biskupią a także ustanowił biskupem dla katolików Kijowa niemieckiego dominikanina Henryka. Niewątpliwie biskup Stefan działał w  tych stronach za zgodą ostatnich ruskich książąt Rurykowiczów – halickiego Lwa i włodzimierskiego Andrzeja.

ks. dr Henryk Borcz

poprzednie -   1  2  3   - następne

© 2005-2014 Kuria Metropolitalna w Przemyślu