Plac Katedralny 4a · 37-700 Przemyśl · tel. 16 678 66 94 · fax. 16 678 26 74 · kuria@przemyska.pl

Informacje o zmarłych kapłanach


Ks. bp Franciszek BARDA, zm. 1964

Urodził się w Mszanie Dolnej pow. Limanowa w rodzinie rolnika Jakuba i Wiktorii z d. Kotarba. W latach 1892-1900 uczęszczał jako wychowanek małego seminarium duchownego do Gimnazjum im. Jana III Sobieskiego i Gimnazjum św. Anny w Krakowie. Po złożeniu egzaminu dojrzałości wstąpił do Seminarium Duchownego i rozpoczął studia teologiczne na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przed ich ukończeniem został wysłany w 1903 r. celem kontynuowania studiów na Gregorianum w Rzymie. W 1904 r. otrzymał w Krakowie święcenia kapłańskie. Po uzyskaniu doktoratu z teologii z 1907 r. powrócił do Krakowa i rozpoczął długoletnią działalność nauczycielską. Najpierw był wikarym przy parafii św. Anny w Krakowie, potem w latach 1908-1918 prefektem w Gimnazjum św. Anny, a równocześnie prefektem i wicerektorem Seminarium Duchownego 1910-1914. W 1919 r. powołano go na stanowisko profesora teologii moralnej w Seminarium Duchownym w Poznaniu. Po zwolnieniu go z tego stanowiska w 1922 r. był prefektem w Państwowym Gimnazjum Żeńskim w Krakowie. W 1925 r. został rektorem Instytutu Polskiego w Rzymie. Po rezygnacji z tego stanowiska ze względów zdrowotnych i powrocie do kraju, objął ponownie obowiązki prefekta w Gimnazjum Żeńskim. W r. 1930 został mianowany rektorem Seminarium Duchownego w Krakowie. Na prośbę biskupa przemyskiego Anatola Nowaka, swego profesora, 10 lipca 1931 r. został mianowany przez papieża biskupem tytularnym Medejskim i sufraganem przemyskim. Po śmierci zaś bpa Nowaka, 25 listopada 1933 r. został prekonizowany, jako biskup ordynariusz przemyski. W okresie 30-letnich rządów w diecezji koncentrował się przede wszystkim na sprawach duszpasterskich. Przed wybuchem II wojny światowej dużo uwagi poświęcał rozwojowi i działalności Akcji Katolickiej, której w 1938 r. oddano do użytku duży dom. Erygował w nim także Instytut Wyższej Kultury Religijnej. W Ujeznej (diec. Przemyska) uruchomiono przy jego poparciu Katolicki Uniwersytet Ludowy. W 1936 r. zorganizował diecezjalny kongres eucharystyczny, w którym wzięło udział ponad 100 000 wiernych. W ciągu niemal całego okresu rządów niezmordowanie wizytował diecezję docierając nieraz trzykrotnie do tych mych dekanatów. Znacznie rozszerzył sieć parafii ustanawiając około 100 nowych placówek duszpasterskich, w znacznej części w oparciu o opuszczone cerkwie grecko-katolickie. W okresie okupacji do wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej, rezydował w Przemyślu na Zasaniu i zarządzał częścią diecezji leżącej na lewym brzegu Sanu. W 1955 r. odbył synod diecezjalny, który dokonał kodyfikacji prawa diecezjalnego. W ciągu jego duszpasterzowania z Seminarium, któremu poświęcał dużo uwagi, wyszło 696 kapłanów diecezjalnych, z tego 86 w okresie wojny. W okresie powojennym należał do Komisji Głównej Episkopatu Polski. Zmarł 13 listopada 1964 r. i został pochowany w podziemiach katedry przemyskiej. Zob. T. Śliwa, Franciszek Barda (1880-1964), w: SPTK s. 80-84; S. Zych, Biskup Franciszek Barda (1880-1964) i jego losy podczas II wojny światowej, w: Numine Tuo Domine. Księga pamiątkowa dedykowana Metropolicie Przemyskiemu Arcybiskupowi Józefowi Michalikowi w 20. rocznicę święceń biskupich, red. A. Szal, Przemyśl 2006, s. 775-789. [oprac. G. Delmanowicz]

© 2005-2014 Kuria Metropolitalna w Przemyślu