Plac Katedralny 4a · 37-700 Przemyśl · tel. 16 678 66 94 · fax. 16 678 26 74 · kuria@przemyska.pl

Historia Diecezji

 


Wstęp

Początki chrześcijaństwa na terenach obecnej archidiecezji przemyskiej sięgają X stulecia. Wiąże się je z zależnym od Czech -państwem krakowskim- (ok. 966 – do ok. 990), którego wschodnie granice opierały się o rzeki Bug i Styr, zaś południowe o Karpaty. Obejmowało ono terytoria kilku zachodniosłowiańskich plemion, w tym także wysuniętych najdalej na wschód Lędzian, zamieszkujących między innymi dorzecze Sanu wraz z Przemyślem. Po zorganizowaniu około roku 973 diecezji praskiej i  ołomunieckiej -państwo krakowskie- (w tym Przemyśl) znalazło się w ich granicach. Wówczas też rozpoczęła się zorganizowana akcja misyjna wśród miejscowej ludności. -Państwo krakowskie- około, lub wnet po roku 990, zostało przyłączone do monarchii piastowskiej.

Powołana do życia przy końcu roku 999 metropolia gnieźnieńska objęła całe terytorium monarchii Bolesława Chrobrego. Przemyśl wszedł wówczas do nowo utworzonej diecezji krakowskiej. W tym miejscu należy odnotować hipotezę przyjmowaną przez część historyków, że w monarchii Bolesława Chrobrego (- 1025) i Bolesława Śmiałego (- 1081), obok metropolii gnieźnieńskiej istniała druga metropolia łacińska ze stolicą w  Sandomierzu. W Przemyślu miała w tym czasie mieścić się stolica diecezji sufraganalnej wraz z siedzibą biskupa.

Niepodważalnym dowodem rozprzestrzeniania się, już na przełomie X i  XI wieku, chrześcijaństwa zachodniego na terenach obecnej archidiecezji, są dwie przedromańskie rotundy z absydą z Przemyśla, utrzymane w  tradycji karolińskiej i ottońskiej, analogiczne do znanych rotund wczesnopiastowskich z terenu Polski centralnej (m.in. Ostrów Lednicki, Giecz, Wiślica, Kraków, Cieszyn). Pozostałości tych wczesnych kościołów odnaleziono w Przemyślu na początku lat 60-tych obecnego stulecia. Starszy z nich pw. Najświętszej Maryi Panny (-), zbudowany na zamku przemyskim był połączony z budowlą książęcą – tzw. palatium. Ufundował go król Bolesław Chrobry na początku XI wieku (1014/1018-1031). Kościół na zamku został zburzony prawdopodobnie już w XII wieku, przez nowych władców Przemyśla – prawosławnych Rościsławowiczów, w okresie budowy w  sąsiedztwie tzw. cerkwi Wołodara. Drugi z tych kościołów został zbudowany przypuszczalnie kilkadziesiąt lat później (przed rokiem 1079) przez króla Bolesława Śmiałego. Był on zlokalizowany u stóp góry zamkowej w miejscu prezbiterium obecnej katedry i nosił wezwanie św. Mikołaja. Świątynia ta była użytkowana przez katolików do około 1460 roku, kiedy to rozebrano ją, a materiał wykorzystano do budowy zlokalizowanej na jej miejscu obecnej katedry.

poprzednie -   1  2  3   - następne

© 2005-2014 Kuria Metropolitalna w Przemyślu