Plac Katedralny 4a · 37-700 Przemyśl · tel. 16 678 66 94 · fax. 16 678 26 74 · kuria@przemyska.pl

Historia Diecezji

 


Diecezja w okresie autonomii Galicji

Przemiany polityczne i społeczne w Galicji w dobie autonomicznej (po 1867), zacofanie gospodarcze i powszechna bieda, a także osłabienie religijności w niektórych kręgach społeczeństwa – to wszystko mobilizowało księży do gorliwszej pracy i zmiany dotychczasowych metod duszpasterzowania Przejawem odnowy w duszpasterstwie było wprowadzenie w diecezji na masową skalę bractw trzeźwości, zwalczających ogromną plagę pijaństwa. Ruch abstynencki w diecezji przemyskiej zaczął propagować biskup Franciszek Zachariasiewicz (1840-1845). W efekcie już w roku 1845 stowarzyszenia działały w większości parafii a przeszło 230 tysięcy osób ślubowało całkowitą abstynencję. Ruch ten popierał także biskup Maciej Hirschler (1870-1881), który rozciągnął działalność abstynencką również na dzieci, polecając księżom zapisywać je do Stowarzyszenia Aniołów Stróżów.

Innym znakiem dokonującego się ożywienia religijności było wprowadzenie do liturgii nowych nabożeństw (nabożeństwa majowe, październikowe), praktyk religijnych, upowszechnienie misji i rekolekcji, zaprowadzenie w parafiach bractw religijnych (m. in. Boni Pastoris, Apostolstwo Serca Jezusowego, Stowarzyszenie Świętej Rodziny, Najświętszego Sakramentu, Apostolstwo modlitwy, Żywy Różaniec, Bractwo Szkaplerza świętego), powstanie kilkudziesięciu nowych parafii, budowa kościołów i kaplic, założenie kilkudziesięciu domów zakonnych itp.

Panująca bieda mobilizowała księży do wzmożenia pracy charytatywnej. Ożywiono więc dawną instytucję parafialną tzw. „szpitale” – przytuliska dla starców, ubogich i kalek. W rezultacie na początku XX miało je więcej niż 70 parafiach diecezji. Od połowy XIX stulecia pojawiły się instytucje charytatywne nowego typu: zakłady dla sierot i ubogich dzieci, ochronki dla małych dzieci, itp., prowadzone przez żeńskie zgromadzenia zakonne, głównie felicjanki, służebniczki, serafitki, michalitki itp. Wychowaniem chłopców zajęli się michalici i salezjanie. Nowością były organizacje charytatywne zrzeszające świeckich: Stowarzyszenie Pań Miłosierdzia świętego Wincentego á Paulo i Towarzystwo Panów świętego Wincentego á Paulo. Za rządów biskupa Łukasza Soleckiego (1882-1900) wielu księży podjęło pracę społeczną wśród chłopów chcąc zaradzić biedzie na wsi. W tym celu zakładali organizacje samopomocowo-gospodarcze i oświatowe (kółka rolnicze, kasy oszczędnościowo-pożyczkowe Stefczyka, spółki gospodarcze, mleczarnie, sklepy chrześcijańskie, szkoły zawodowe, czytelnie ludowe, biblioteki parafialne itp.). W miastach, przy poparciu biskupa Łukasza Soleckiego a następnie Józefa Sebastiana Pelczara, zakładane były pierwsze katolickie związki zawodowe robotników i rzemieślników o charakterze samopomocowym „Przyjaźń” i ”Łączność” oraz mieszczańskie stowarzyszenia oświatowo-kulturalne „Gwiazda”.

poprzednie -   1  2   - następne

© 2005-2014 Kuria Metropolitalna w Przemyślu